Blog geschreven door
Reinier de Paddenstoelenman
Datum: december 3, 2025
Veel beginners denken dat paddenstoelen alleen in de herfst te vinden zijn. Maar wie in de winter het bos in gaat, ontdekt een compleet nieuwe wereld. Een winters landschap waarin paddenstoelen glanzen in de kou, kleuren tegen de grijze lucht en verrassend veel eetbare soorten te vinden zijn.
Toen ik jaren geleden begon met wildplukken dacht ik niet dat de winter zo’n magisch paddenstoelenseizoen was. Inmiddels ga ik elk seizoen op pad en is de overgang van herfst naar winter één van mijn favoriete momenten. De paddenstoelen die in deze kou bloeien, voedzaam en prachtig om te zien.
In deze blog deel ik mijn top 3 eetbare winterpaddenstoelen, inclusief een paar bonus medicinale soorten, én een wandeltip op de Veluwe.
1. Oesterzwammen
Oesterzwammen behoren tot de meest geliefde winterpaddenstoelen en met goede reden. Ze groeien in waaiervormige trossen op dood hout, vooral op beuk en wilg. Waarom Gewone oesterzwam in de winter zo bijzonder zijn:
- Ze verschijnen direct na de eerste nachtvorst. De kou activeert het mycelium, waardoor deze paddenstoelen juist in de winter tot leven komen.
- Gezond. Rijk aan vezels, mineralen, B-vitaminen en zelfs vitamine D.
- Perfect voor in de keuken. De stevige structuur maakt ze ideaal om te bakken, koken of als vleesvervanger te gebruiken.
- Prachtig om te zien! Een must-find voor iedere paddenstoelenliefhebber, de uit trosjes groeiende clusters is een waar genot.
- Makkelijk om zelf te kweken. Lukt het je niet om ze te vinden? Ga dan zelf aan de slag met het kweken van je eigen oesterzwammen, dit kan zowel binnen als buiten gekweekt worden.
2. Judasoor
Het judasoor (Auricularia auricula-judae) is een echte winterpaddenstoel en groeit vooral op vlierstruiken. De vorm lijkt op een oor, zacht, jelly-achtig en licht doorschijnend.
Wat het judasoor tot een winterfavoriet maakt:
- Typisch voor het koude seizoen. Deze trilzwam droogt in bij droog weer en zwelt weer op zodra het vochtiger wordt.
- Veelzijdig & medicinaal. In Azië staat het bekend om zijn positieve effecten op de bloedcirculatie en weerstand.
- Heerlijke textuur. Ideaal in soepen, ramen of wokgerechten.
- Een paddenstoel die je overal wel kan vinden, ook bij jou in de buurt langs akkerranden.
3. Fluweelpootje
Het fluweelpootje (Flammulina velutipes) is misschien wel de meest iconische winterpaddenstoel. Met zijn oranje hoedjes en fluweelzachte steel valt hij direct op, zelfs tijdens de koudste dagen.
Waarom fluweelpootjes in de winter groeien:
- Natuurlijke ‘antivries’. Deze soort bevat stoffen die bevriezing tegengaan, waardoor hij zelfs bij matige vorst doorgroeit.
- Visueel schitterend. De glanzende hoedjes lichten op tegen een winterse achtergrond.
- Voedzaam & smaakvol. De wilde variant is familie van de bekende Enoki die je vaak in Aziatische gerechten ziet.
- Makkelijk om zelf te kweken. Het fluweelpootje kan makkelijk buiten worden gekweekt.
Bonus: Medicinale Winterpaddenstoelen
Wanneer het aanbod eetbare soorten afneemt, breekt juist de tijd aan om medicinale paddenstoelen te verzamelen. Rond deze tijd ga ik er dan ook op uit om mijn medicinale paddenstoelen te oogsten. Deze paddenstoelen vormen de perfecte winteractiviteit voor wildplukkers die hun voorraadkast willen aanvullen met natuurlijke remedies.
Elfenbankje (Turkey Tail)
Een van de meest onderzochte medicinale paddenstoelen ter wereld. Rijk aan polysachariden (PSK & PSP) die bijdragen aan een sterke weerstand. Het Elfenbankje vind je massaal in kleurrijke rozetten of dakpansgewijs groeiend op dood hout van allerlei soorten.
Tonderzwam
Bekend van het maken of mee dragen van vuur, zelfs Ötzi droeg deze soort bij zich. Ik gebruik deze paddenstoel om er een medicinale thee van te zetten ideaal dus voor tincturen of om te drogen om later thee van te zetten.
Wandeltip: Loenermark (Veluwe)
De Loenermark is één van de mooiste wintergebieden van de Veluwe. Het ligt op de oostelijke stuwwal en bestaat uit glooiende heuvels, naaldbos, heide en oude stuifduinen. In de winter hangt er vaak een rustige, bijna mysterieuze sfeer, ideaal voor een wandeling waarbij je de tijd even vergeet.
Dankzij het gevarieerde landschap is dit gebied perfect voor winterpaddenstoelen zoals oesterzwammen, judasoren en fluweelpootjes. Terwijl je zoekt, is de kans groot dat je sporen ziet van edelherten, wilde zwijnen of reeën, want de Loenermark staat bekend om zijn rijke wildleven.
Een mooie startplek is de schaapskooi bij de Droefakkers. Vanuit daar kun je gemakkelijk het bos in trekken en zowel korte als langere rondes lopen. De paden slingeren door stille stukken bos waar je in de winter vaak de mooiste paddenstoelen vindt, glinsterend in de koude lucht. Check hier een aantal toffe wandelroutes.
Trek warme kleding aan, neem een thermos mee en laat je verrassen door de magie van het winterbos.
Wil jij paddenstoelen in het wild ontdekken? 🍄
Beleef de magie van paddenstoelen van dichtbij. Onder begeleiding van de paddenstoelenman.
